Rak

Rak - co to takiego?

Wokół raka narosło wiele mitów. Czasami już samo słowo wzbudza lęk.
Warto jednak zdobywać wiedzę na jego temat, nauczyć się przed nim bronić.
W walce z rakiem nie jesteśmy bezbronni.

Rak to nie jest jedna choroba, lecz ponad sto zupełnie różnych jednostek chorobowych. Samo pojawienie się guza lub wystąpienie innych objawów nie oznacza od razu, że mamy do czynienia z rakiem. Nie powinniśmy od razu wpadać w panikę, gdyż może się okazać, że zmiana, która została wykryta, może zostać zdiagnozowana jako łagodna. Najważniejsze, by nie ignorować żadnych sygnałów wysyłanych przez nasz organizm i w porę poinformować o tym lekarza rodzinnego. Należy zawsze wykazywać czujność onkologiczną i stosować tzw. zasadę „2-3 tygodni”. Jeśli dolegliwości i objawy, których do tej pory nie było, utrzymują się dłużej niż 2-3 tygodnie, pomimo zastosowanego leczenia objawowego, przeciwbólowego czy też przeciwzapalnego – należy wpierw wykluczyć nowotwór, a dopiero potem zajmować się diagnozowaniem innych chorób.
Rak wykryty w bardzo wczesnym stadium
daje duże szanse na całkowite wyleczenie!

Czy da się uniknąć raka?

Wśród nas są osoby bardziej narażone na tę chorobę niż inne. Wynika to zarówno
z odziedziczonych cech, jak i stylu życia. O ile jednak na geny nie mamy wpływu, o
tyle zmiana naszych nawyków jest możliwa – i zalecana!

Zmniejsz ryzyko zachorowania na raka!
Poznaj zasady Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem:

sketch of syringe
Zaszczep się
Zaszczep się przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B
sketch of cigarets
Nie pal
sketch of a ahamburger
Wystrzegaj
się otyłości
sketch of a jump rope
Zadbaj o codzienną
aktywność fizyczną
radiation sign
Unikaj
promieniowania
Uważaj na promienie rentgenowskie i inne promieniowanie jonizujące
sketch of newspaper
Przestrzegaj przepisów
dot. narażenia na...
Przestrzegaj ściśle przepisów dotyczących ochrony przed narażeniem na znane substancje rakotwórcze: azbest, benzen, formaldehyd. Pamiętaj o szczepieniach przeciw wirusowi HPV, który jest odpowiedzialny za 70% przypadków zachorowań na raka szyjki macicy
sketch of a dinner
Unikaj diety bogatej
w tłuszcze nasycone
Spożywaj co najmniej pięć porcji warzyw i owoców dziennie
sketch of a drink
Ogranicz spożycie
alkoholu
sketch of sun
Unikaj nadmiaru
promieni słonecznych
Unikaj nadmiernego przebywania na słońcu i opalania w solarium
sketch of stetoscope
Badaj
się regularnie
Badaj się regularnie, w zależności od płci i wieku, w kierunku raka szyjki macicy, raka piersi oraz raka jelita grubego. W Polsce można wykonywać bezpłatnie badania przesiewowe (skryningowe) w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych: cytologię, mammografię i kolonoskopię

Fakty i mity

Wokół raka narosło wiele mitów. Postanowiliśmy je wytropić
i rozprawić się z nimi. Poznaj najważniejsze z nich!

Mit
Rak to zawsze wyrok.

Wiele lat temu choroby nowotworowe cechowały się wysoką śmiertelnością, ze względu na brak dostępu do leczenia oraz opóźnione diagnozowanie ze względu na brak aparatury medycznej. Współcześnie choroby onkologiczne rozpoznaje się na coraz wcześniejszym etapie dzięki zaawansowanej technologii diagnostycznej oraz szerzej propagowanej profilaktyki raka. Także leczenie proponowane pacjentom jest dużo bardziej zaawansowane, wielowymiarowe i coraz częściej dostosowane do konkretnej osoby (terapia celowana). Wszystko to sprawia, że z rozpoznaną chorobą można coraz dłużej żyć, a po zakończonym leczeniu często możliwy jest powrót do normalnego funkcjonowania. Są o tym przekonani respondenci badania „Świadomość zdrowotna Polaków” – 80% z nich wierzy, że choroba nowotworowa jest uleczalna.

Mit
Objawem chorowania na raka jest przede wszystkim ból.

Ponad połowa Polaków nie wie, jakie dolegliwości mogą świadczyć o chorobie nowotworowej. Względnie najczęściej respondenci wskazywali na bóle bez wyraźnej przyczyny (19%). To jednak mit! Rak objawia się dolegliwościami bólowymi dopiero w bardzo późnej fazie, kiedy może być już zbyt późno na wyleczenie. Na początku w wielu przypadkach nie daje żadnych objawów lub mogą one być podobne do typowych objawów infekcji. Dlatego tak ważne są regularne badania profilaktyczne. Nie powinniśmy lekceważyć nawet drobnych zmian w samopoczuciu i wyglądzie naszego organizmu. Na co zwrócić uwagę i jak rozpoznać różne rodzaje nowotworów? Zajrzyj do charakterystyki rodzajów chorób nowotworowych poniżej.

Mit
Rak to choroba współczesności, dawniej jej nie było.

Rak jest tak stary, jak ludzkość. Opisywali go już tysiące lat temu starożytni Egipcjanie i Grecy, a jego ślady znaleziono na szkielecie sprzed 3 tys. lat. Głównym czynnikiem ryzyka zachorowań na nowotwory jest wiek, a wraz z wzrostem długości życia rosną też wskaźniki zachorowalności. Uszkodzenia DNA wraz z wiekiem są naturalne i mogą prowadzić do rozwoju nowotworów. Dziś poprawiły się metody diagnostyczne, więcej mówi się i słyszy o raku. Duży wpływ na ryzyko zachorowania ma styl życia, zanieczyszczenie powietrza i inne czynniki cywilizacyjne, jednak nie można wyciągać z tego wniosku, że jest to choroba współczesności. Niewątpliwie pocieszający jest fakt, że za sprawą coraz nowocześniejszych i bardziej efektywnych technik diagnostycznych oraz wciąż ulepszanych metod terapii, w istotnym stopniu rosną również wskaźniki przeżywalności.

Mit
Nie da się zabezpieczyć na wypadek choroby.

Mamy świadomość tego, że choroby są kosztowne. W przypadku zachorowania na raka lub choroby serca aż 2/3 Polaków najbardziej obawia się uzależnienia od bliskich i bycia dla nich ciężarem. Mitem jest jednak przekonanie, że nie można temu zapobiec. Jednym ze sposobów jest ubezpieczenie na wypadek choroby. Ubezpieczenie to również profilaktyka. W tym wypadku finansowa, wprawdzie nie zapobiega chorobie, ale w razie potrzeby pomaga w leczeniu i spokojnym skupieniu się na walce z chorobą, odsuwając na bok problemy finansowe. Świadomość to jedno, a rzeczywistość drugie: posiadanie indywidualnego ubezpieczenie na życie z dodatkową ochroną na wypadek zachorowania lub śmierci wskutek choroby układu krążenia lub choroby nowotworowej zadeklarowało zaledwie 9-10% badanych. Z czego to wynika? Być może Polacy nie wiedzą o ich dostępności, a może powodem jest brak rozsądnego planowania przyszłości.

Mit
„Rak boi się noża” – czyli jedynym i najskuteczniejszym leczeniem
jest usunięcie operacyjne nowotworu.

Jest to bardzo groźny mit, przez który wiele osób zgłasza się do lekarza, gdy jest już za późno. Skuteczność leczenia nowotworów jest uzależniona od wczesnego ich wykrycia. Rokowanie nie zależy od tego, czy zostanie przeprowadzona operacja, lecz od tego, w którym stadium zostanie postawiona diagnoza. Części nowotworów, np. raka krwi, nie można jednak leczyć operacyjnie. Części chorób nowotworowych, np. nowotworów krwi, nie można jednak leczyć operacyjnie. Operacyjnie usuwa się nowotwory lite – jest to podstawowa i najbardziej radykalna metoda, budząca najwięcej obaw pacjentów.. Operacja we wczesnym stadium często daje pomyślne rokowanie. Jednak w najbardziej zaawansowanym stadium choroby (III stopień) skuteczność terapii chirurgicznej wraz chemioterapią wynosi jedynie 30%. Nie warto czekać, aż będzie za późno.

Mit
Kobieta, która nie współżyła, nie zachoruje na raka szyjki macicy.

Ten mit naraża kobiety na duże ryzyko. Faktem jest, że przenoszący się drogą płciową wirus brodawczaka ludzkiego (HPV), jest wirusem onkogennym, czyli może wywołać rozwój raka szyjki macicy. Nie jest on jedynym czynnikiem ryzyka nowotworu szyjki macicy do innych zaliczyć można: stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, częste stany zapalne pochwy czy dietę ubogą w antyoksydanty.

Fakt
Test ciążowy może wykryć raka jądra.

Choć wydaje się to nieprawdopodobne, to jednak metoda ta sprawdza się w przypadku niektórych nowotworów jądra. Część guzów wydziela hormon beta-HCG, który daje pozytywny wynik testu ciążowego, ponieważ jest również obecny w moczu ciężarnej. Pozytywny wynik nie jest jednak jednoznaczny i nie musi oznaczać rozwijającego się guza. Należy jednak pamiętać o comiesięcznej samokontroli jąder oraz skonsultowaniu się z lekarzem w przypadku wykrycia nieprawidłowości w ich strukturze.

Co powinno Cię zaniepokoić?

Nowotwór najczęściej pojawia się w organizmie niezauważalnie, a jego objawy
trudno rozpoznać, zwłaszcza na początku. Dlatego, aby wykryć raka w jak
najwcześniejszym stadium i zwiększyć szanse na wyleczenie, trzeba dobrze
znać swój organizm i przyglądać się wszystkim nietypowym zmianom
w jego funkcjonowaniu.

Oto kilka najpopularniejszych rodzajów raka z najczęstszymi objawami: Poniższe objawy nie muszą jednoznacznie wskazywać, że cierpisz na jedną z poniższych chorób. Mogą być
one również objawami występującymi w przypadku innych, nieonkologicznych chorób. Dlatego zawsze
regularnie dbaj o swoje zdrowie i w przypadku jakichkolwiek dolegliwości skonsultuj się z lekarzem.
Rak płuca

Najczęstszy nowotwór u mężczyzn, trzeci u kobiet po raku piersi i jelita grubego. W Polsce obecnie zachorowuje rocznie 20 700 osób i umiera 22 000. Od 4 lat zgony z powodu raka płuca u kobiet są na pierwszym miejscu, co należy uznać za zjawisko bardzo niepokojące (przyczyną jest m.in. nagminne palenie papierosów przez kobiety w bardzo młodym wieku).
Rak płuca jest jednym z najgorzej rokujących. Stanowi najczęstszą przyczynę zgonów z powodu raka w populacji Polski.

Źródło: Wojtyniak B. et al. Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej uwarunkowania, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2012 http://www.pzh.gov.pl/stan-zdrowia-ludnosci/sytuacja-zdrowotna-ludnosci-w-polsce/ data 06.07.2015

Czynniki ryzyka:

  • palenie papierosów (długoterminowe narażenie na wdychanie karcynogenów, zawartych w dymie tytoniowym),
  • czynniki genetyczne,
  • bierne wdychanie dymu tytoniowego,
  • zanieczyszczenie powietrza (węglowodory aromatyczne, pyły),
  • narażenie na azbest, chrom, radon, nikiel, związki arsenu oraz promieniowanie jonizujące.

Objawy:

  • kaszel lub zmiana jego charakteru,
  • krwioplucie,
  • duszność,
  • powracające zapalenia płuc,
  • ból w klatce piersiowej,
  • skrócenie oddechu przy wysiłku,
  • chrypka,
  • trudności w połykaniu,
  • bóle barku i ręki,
  • opadanie powieki i zwężenie źrenicy z zapadnięciem gałki ocznej,
  • nieuzasadniony spadek masy ciała (ponad 10% w 3 miesiące lub ponad 5% przez miesiąc),
  • zlewne nocne poty,
  • objawy zakrzepowego zapalenia żył.

Dowiedz się więcej:

Na raka płuca zapadają nie tylko osoby palące lub będące biernymi palaczami. Związki arsenu, azbest, drobnocząsteczkowe pyły oraz węglowodory aromatyczne również są czynnikami ryzyka. Z powodu tych ostatnich w europejskich miastach myśli się coraz częściej o wprowadzeniu zakazu wjazdu samochodów z silnikami Diesla do centrów miast.

Rak piersi

Obecnie w Polsce zachorowuje rocznie 18 000 kobiet (najczęściej rozpoznawany nowotwór u kobiet) i umiera z tego powodu 5300 kobiet (druga po raku płuca przyczyna zgonów na nowotwory u kobiet.

Źródło: Główny Urząd Statystyczny; Zdrowie kobiet w Polsce w latach 2004-2009; Kraków 2012 http://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/zdrowie/zdrowie/zdrowie-kobiet-w-polsce-w-latach-2004-2009,9,1.html data 06.07.2015

Rak piersi może wystąpić też u mężczyzn (średnio 1% wszystkich zachorowań).

Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Zachorowania przed 20. rokiem życia należą do rzadkości. Odsetek zachorowań przed 35. rokiem życia wynosi około 3%. Istotny wzrost następuje po 50. roku życia.

Czynniki ryzyka:

  • wiek (rak najczęściej występuje u kobiet między 50 a 70 r.ż.),
  • stosowanie przez wiele lat hormonalnej antykoncepcji (zwłaszcza u młodych kobiet palących papierosy) lub hormonalnej terapii zastępczej,
  • czas aktywności hormonalnej kobiety dłuższy niż 30 lat (wystąpienie pierwszej miesiączki przed 12 r.ż., menopauzy po 55 r.ż., pierwszy poród po 30 r.ż., nieródki),
  • obciążenia rodzinne (5 % raków piersi występuje rodzinnie jako efekt mutacji w genach BRCA1 i BRCA2)
  • otyłość typu brzusznego
  • nadciśnienie tętnicze,
  • nadmierne spożycie alkoholu,
  • narażenie na promieniowanie jonizujące (częste badania diagnostyczne).

Objawy:

  • wyczuwalny guz w obrębie piersi,
  • zmiany skórne, wciągnięcie i/lub zmarszczenie skóry w obrębie piersi lub brodawki,
  • wyciek z brodawki (niepokój budzi zwłaszcza wyciek krwisty lub rdzawy)
  • powiększenie węzłów chłonnych, najczęściej pachowych po stronie guza w piersi lub w przypadku istnienia ogniska niemego.

Dowiedz się więcej:

Nadmierna ilość tłuszczu zwierzęcego w diecie prawdopodobnie jest czynnikiem niekorzystnym, zwłaszcza że zaobserwowano, iż zwiększone ryzyko występuje u kobiet z następującą triadą objawów: otyłość, nadciśnienie tętnicze i cukrzyca.

Regularne spożywanie alkoholu, nawet w małych ilościach, jest czynnikiem zwiększającym ryzyko zachorowania.

Rak jelita grubego

Obecnie w Polsce na raka jelita grubego zachorowuje rocznie 17000 osób, a 11 000 z jego powodu umiera. Najczęściej występuje u osób po 40 roku życia, ze szczytem zachorowań w okolicy 70 roku życia. Jest to druga najczęstsza przyczyna zgonów w grupie chorób nowotworowych w Polsce.

Czynniki ryzyka:

  • występowanie raka jelita grubego w rodzinie,
  • polipowatość rodzinna (mutacja genu APC),
  • dieta bogato tłuszczowa, wysokokaloryczna (tłuszcze zwierzęce, czerwone mięso), uboga w błonnik, warzywa i owoce. Szczególne groźne są substancje powstające podczas procesu smażenia i wędzenia pokarmów,
  • palenie tytoniu,
  • otyłość typu brzusznego,
  • wrzodziejące zapalenie jelita grubego (wzrost ryzyka 20-krotny),
  • choroba Leśniewskiego-Crohna (wzrost ryzyka 5-6-krotny).

Objawy:

  • bole i wzdęcia brzucha,
  • krew w stolcu (niedokrwistość z niedoboru żelaza),
  • zmiana rytmu wypróżnień: naprzemiennie występujące zaparcia i biegunki, uczucie niepełnego wypróżnienia się,
  • nudności i wymioty,
  • bolesne parcie na stolec (stolce ołówkowate),
  • nietrzymanie gazów i stolca,
  • osłabienie,
  • brak apetytu,
  • utrata masy ciała.

Dowiedz się więcej:

  • ograniczenie spożycia tłuszczów pochodzenia zwierzęcego i alkoholu, regularna aktywność fizyczna oraz zwiększenie ilości warzyw i owoców w diecie to zmiany pozwalające zmniejszyć ryzyko raka jelita grubego,
  • w celu wczesnego wykrycia zmian nowotworowych zaleca się wykonywanie kolonoskopii – badania umożliwiającego obejrzenie wnętrza jelita za pomocą endoskopu – oraz testów na krew utajoną w kale.
  • Rak gruczołu krokowego (PROSTATY)

    W Polsce na raka prostaty zachorowuje obecnie 11 000 mężczyzn rocznie (jest to drugi najczęstszy nowotwór wśród mężczyzn) i umiera z tego powodu aż 4000 rocznie. Nowotwór ten najczęściej powstaje z komórek gruczołowych. Przeważnie jest związany z przerostem gruczołu, dość powszechnie występującym u starszych mężczyzn.

    Źródło: Komorowski A. Nowotwory złośliwe jądra; Medycyna Praktyczna, Archipelag Onkologia http://onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe/99055,nowotwory-zlosliwe-jadra data 06.07.2015

    Czynniki ryzyka:

    • wiek (powyżej 60 lat),
    • genetyka (obciążenia rodzinne)- ryzyko zachorowania wzrasta 2-3-krotnie
    • nadwaga, otyłość typu brzusznego,
    • ograniczona aktywność fizyczna,
    • palenie papierosów,
    • nadużywanie alkoholu,
    • ciężkostrawna dieta.

    Objawy:

    • częstomocz,
    • osłabienie strumienia moczu,
    • problemy z rozpoczęciem oddawania moczu,
    • przerywany strumień moczu,
    • uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza moczowego lub całkowite zatrzymanie oddawania moczu,
    • pojawienie się krwi w moczu.

    Dowiedz się więcej:

    • Badacze z University of California wykazali, że dieta bogata w owoce, warzywa, produkty pełnoziarniste oraz sojowe spowalnia rozwój raka prostaty nawet o 70%.
    • Intensywne picie alkoholu powoduje uszkodzenia prostaty, a nawet bezpłodność. Badania wykazują, że mężczyźni pijący 4-5 drinków w ciągu dnia są ponad dwukrotnie bardziej narażeni na ryzyko raka prostaty.

    Badanie markera PSA nie ma udowodnionej wartości jako badania przesiewowego w kierunku wykrycia raka stercza, stanowi jednak istotny element wśród badań pomocniczych ułatwiających rozpoznanie tego nowotworu, podjęcie decyzji o strategii i w monitorowaniu leczenia.

    Rak przełyku

    Na raka przełyku częściej chorują mężczyźni, prawie wyłącznie po 40. r.ż.

    Czynniki ryzyka:

    • palenie tytoniu (szczególnie rozpoczęte w młodym wieku),
    • spożywanie nadmiernej ilości alkoholu,
    • otyłość typu brzusznego
    • czynniki dietetyczne: niedobory witamin, nadmiar związków azotowych, częste spożywanie pokarmów zbyt gorących i marynowanych
    • refluks żołądkowo-przełykowy,
    • wcześniej rozpoznane raki jamy ustnej gardła i krtani

    Na zachorowanie narażone są także osoby zainfekowane bakterią Helicobacter pylori.


    Objawy:

    • bolesne lub utrudnione przełykanie (uczucie przeszkody podczas przełykania),
    • nudności i wymioty,
    • utrata apetytu i masy ciała,postępujące wyniszczenie,
    • niestrawność i zgaga krwawienia z górnej części przewodu pokarmowego.
    Rak jąder

    Najczęstszy nowotwór u mężczyzn w wieku 20-34 lat.
    Rak jąder stanowi jedynie 1% nowotworów dotykających mężczyzn, jednak jest najczęstszym nowotworem, na który cierpią młodzi mężczyźni między 20 a 40 rokiem życia.

    Źródło: Komorowski A. Nowotwory złośliwe jądra; Medycyna Praktyczna, Archipelag Onkologia http://onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe/99055,nowotwory-zlosliwe-jadra data 06.07.2015

    Czynniki ryzyka:

    • rak drugiego jądra w wywiadzie (wzrost ryzyka 500 razy),
    • wnętrostwo czyli niezstąpienie jąder (wzrost ryzyka 20-40 krotny),
    • rak jądra u ojca lub brata (sześciokrotny wzrost ryzyka),
    • niepłodność,
    • wnętrostwo (niezstąpienie jąder),
    • infekcja wirusem nabytego upośledzenia odporności (HIV).

    Objawy:

    • obrzęk lub dyskomfort w mosznie i/lub jądrze,
    • bezbolesny guzek lub obrzęk obu jąder,
    • tępy ból w dolnej części brzucha lub w pachwinach,
    • nagłe nagromadzenie płynu w mosznie,
    • kaszel i duszność,
    • bóle kości,
    • zaburzenia neurologiczne (w rozsianej postaci choroby- przerzuty do płuc, kości i mózgu).
    Rak żołądka

    Zwykle dotyka osoby w wieku 50-70 lat, bardzo rzadko występuje poniżej 40. roku życia. Dwukrotnie częściej występuje u mężczyzn niż u kobiet. Od lat obserwuje się w Polsce stałą tendencję spadku zachorowań na ten nowotwór.

    Czynniki ryzyka:

    • palenie tytoniu,
    • nadużywanie alkoholu,
    • dieta ciężkostrawna (produkty konserwowane, solone i wędzone),
    • dieta uboga w świeże warzywa i owoce,
    • zakażenie bakterią Helicobacter pylori,
    • metaplazja i dysplazja błony śluzowej jelita,
    • nieżyt zanikowy błony śluzowej żołądka.

    Objawy są niecharakterystyczne:

    • bolesność w nadbrzuszu lub śródbrzuszu zwykle związana ze spożywaniem posiłków,
    • uczucie pełności w nadbrzuszu,
    • brak apetytu,
    • nudności lub okresowe fusowate wymioty,
    • smoliste stolce,
    • stopniowy lub nagły ubytek masy ciała z postępującym wyniszczeniem, osłabienie,
    • zaparcia.

    Dowiedz się więcej:

    • Czynnikiem ryzyka jest również grupa krwi A.
    • Pamiętaj, by nie jeść mocno wędzonych i przypalonych potraw. Powstają wtedy heterocykliczne związki aromatyczne, które wywołują w komórkach żołądka mutacje nowotworowe. Staraj się również nie grillować potraw konserwowanych azotanami oraz azotynami.

    W przypadku wystąpienia któregoś z wymienionych objawów, należy umówić się na wizytę do lekarza pierwszego kontaktu lub do specjalisty.

    Rak trzustki

    Nowotwór o jednym z najgorszych rokowań, najczęstszy u mężczyzn między 35. i 70. r.ż. Nowotwory trzustki są wybitnie złośliwe – rozrastają się szybko oraz dają wiele przerzutów.

    Źródło: Lampe P. Rak trzustki - cichy zabójca; Medycyna Praktyczna Gastrologia; http://gastrologia.mp.pl/wywiady/show.html?id=102632 data 06.07.2015

    W ostatnich latach obserwuje się dość szybki wzrost częstości występowania tego nowotworu na całym świecie w krajach wysoko uprzemysłowionych.

    Czynniki ryzyka:

    • wiek (80% zachorowań w VI i VII dekadzie życia),
    • palenie papierosów,
    • przewlekłe zapalenie trzustki,
    • cukrzyca,
    • mutacje genetyczne,
    • ciężkostrawna dieta – nadmiar spożywania tłuszczów pochodzenia zwierzęcego,
    • nadwaga,
    • ontakt z substancjami rakotwórczymi (najczęściej chorują pracownicy przemysłu chemicznego), takimi jak pestycydy, chlorki etylenu, metylenu, propylenu i benzydyna,
    • jak dotąd nie stwierdzono jednoznacznego związku nadmiernego spożywanie alkoholu z zachorowaniami na raka trzustki.

    Objawy w chorobie zaawansowanej (najczęściej brak wczesnych objawów):

    • osłabienie,
    • utrata apetytu,
    • bóle śródbrzusza i nadbrzusza często promieniujące do kręgosłupa (bóle opasujące),
    • ubytek masy ciała i brak apetytu,
    • dolegliwości trawienne (wzdęcia, biegunki lub zaparcia, nudności i wymioty),
    • rozwijająca się cukrzyca,
    • żółtaczka,
    • wodobrzusze,
    • powiększenie wątroby,
    • zmiany skórne,
    • obrzęk stóp.

    Dowiedz się więcej:

    • Nawet 20% przypadków raka trzustki rozpoczyna się od małej, wypełnionej płynem torbieli trzustki. Rak trzustki zabija 90% chorych w ciągu pięciu lat.
    Rak jajnika

    Jest to szósty nowotwór w kolejności występowania u kobiet, czwarta przyczyna zgonów na nowotwory u kobiet. Obecnie w Polsce rocznie zachorowuje na raka jajnika 3500 kobiet, a 2400 umiera.
    Zdiagnozowany we wczesnym stadium daje 75% szans na wyleczenie, ale ok. 75% nowotworów rozpoznawanych jest już w zaawansowanej fazie choroby. W ostatnich 10 latach obserwuje się powolny wzrost zachorowalności na ten nowotwór.

    Źródło: Blecharz P. Rak jajnika; Medycyna Praktyczna; Archipelag Onkologia http://onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe/99322,rak-jajnika.html data 06.07.2015

    Czynniki ryzyka:

    • wystąpienie raka jajnika u osoby spokrewnionej lub wystąpienie u niej zarówno raka piersi, jak i raka jajnika,
    • mutacja BRCA1,
    • brak ciąż,
    • niepłodność,
    • stymulacja owulacji,
    • wiek powyżej 40 lat,
    • otyłość typu brzusznego,
    • palenie tytoniu,
    • w przeszłości zachorowanie na raka piersi lub trzonu macicy
    • dieta uboga w witaminy i błonnik.

    Objawy:

    • nie są charakterystyczne i najczęściej pojawiają się, gdy choroba jest w znacznym stopniu zaawansowana,
    • ból w podbrzuszu, uczucie pełności (wodobrzusze),
    • zwiększenie obwodu brzucha, wzdęcia,
    • objawy ucisku na narządy sąsiednie (zaburzenia w oddawaniu moczu, zaparcia),
    • krwawienia z pochwy.

    Uwaga! Objawy raka jajnika są mało wyraziste i najczęściej nie są niepokojące. Mogą wskazywać na chorobę przewodu pokarmowego (dolegliwości jelitowe), co opóźnia wykrycie choroby i zwiększa śmiertelność.

    Rak szyjki macicy

    Obecnie w Polsce co roku zachorowuje 2 900 kobiet (6 przyczyna zachorowań pośród nowotworów) i umiera 1 500 (5 przyczyna zgonów na nowotwory u kobiet). Choroba może przebiegać bezobjawowo przez 3 do 10 lat. Rozwija się wtedy, kiedy uszkodzone komórki nabłonka szyjki macicy zostaną zakażone onkogennym wirusem HPV, przenoszonym najczęściej drogą płciową. Jest to piąty co do częstości rak dotykający kobiety na całym świecie. W celu wczesnego wykrycia zmian w komórkach śluzówki szyjki macicy kobiety powinny wykonywać badanie cytologiczne raz w roku. Bezpłatne badania przesiewowe wykonuje się raz na 3 lata. Nie rozwiązany jest Polsce problem przeprowadzania masowych szczepień dziewcząt przed inicjacją seksualną przeciwko wirusowi HPV jako ważny element profilaktyki.

    WAŻNE! Najdrobniejsze nieprawidłowości występujące w obrazie cytologicznym poddawane są kolejnym badaniom aż do momentu uzyskania pewnej diagnozy. Im wcześniej postawione zostanie rozpoznanie, tym większe szanse na wyzdrowienie. Jeśli diagnoza zostanie postawiona we wczesnym stadium, szansa na wyleczenie wynosi 90%.

    Źródło: Blecharz P. Rak szyjki macicy; Medycyna Praktyczna; Archipelag Onkologia http://onkologia.mp.pl/chorobynowotworowe/99295,rak-szyjki-macicy.html data 06.07.2015

    Czynniki ryzyka:

    • wczesne rozpoczęcie współżycia i brak bezpiecznych zachowań seksualnych,
    • duża liczba partnerów seksualnych,
    • zakażenie wirusem HPV,
    • partnerzy „wysokiego ryzyka” (poligamiczni, zakażeni wirusem HPV,
    • partnerzy zakażeni wirusem HIV lub innymi wirusami i bakteriami przenoszonymi drogą płciową wpływającymi na osłabienie ogólnej odporności,
    • palenie papierosów,
    • liczne ciąże i porody,
    • dieta uboga w owoce i warzywa.

    Objawy zaawansowanego stadium:

    • krwiste upławy o nieprzyjemnym zapachu,
    • krwawienia lub upławy międzymiesiączkowe najczęściej nieregularne,
    • krwawienia kontaktowe, po stosunku,
    • bóle podbrzusza, obrzęki kończyn,
    • bóle okolicy krzyżowo-lędźwiowej (parcie na pęcherz i stolec, krwawienia z odbytu).
    Białaczka - nowotwór krwi

    Białaczka (inaczej leukemia) – nazwa grupy chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Charakteryzuje się ilościowymi i jakościowymi zmianami dotyczącymi białych krwinek we krwi, szpiku i narządach wewnętrznych (śledzionie, węzłach chłonnych). Występuje częściej u mężczyzn niż u kobiet, w proporcji 3:2.

    Możliwe objawy:

    Białaczka ostra:

    • osłabienie i bladość charakterystyczne dla niedokrwistości
    • – spadek odporności i częste zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze; typowe są zakażenia w obrębie jamy ustnej, uszu, a także w okolicy odbytu.

    Białaczka przewlekła:

    • narastające zmęczenie,
    • bladość,
    • większa skłonność do krwawień,
    • bóle kości,
    • uczucie pełności i ucisk w nadbrzuszu.
    Czerniak - nowotwór złośliwy skóry

    Nowotwór złośliwy skóry wywodzący się z komórek barwnikowych, tzw. melanocytów. Najczęściej występuje na skórze, ale 10% przypadków czerniaka rozwija się w innych narządach, np. w gałce ocznej.

    Czynniki ryzyka:

    • długotrwała ekspozycja na słońce i promienie ultrafioletowe, oparzenia słoneczne przebyte w dzieciństwie i wieku młodzieńczym,
    • bardzo duża liczba zmian barwnikowych, znamiona w miejscach drażnienia,
    • czerniak występujący w rodzinie,
    • kolor skóry, włosów, oczu (rasa biała; jasna karnacja; rude lub blond włosy; niebieskie tęczówki; liczne piegi – określone fototypy skóry wg Fitzpatricka).

    Objawy:

    • zmiany w wielkości, kształcie i kolorze znamion,
    • znamiona asymetryczne, o nieregularnych krawędziach i zatartych granicach,
    • znamiona o niejednolitym kolorze,
    • powiększenie, świąd lub bolesność znamienia.

    Dowiedz się więcej:

    • Wg Amerykańskiej Akademii Dermatologii (AAD) czerniak to najczęstsza forma nowotworu wśród osób w wieku od 25 do 29 lat. Dlatego w tym wieku należy szczególnie dbać o profilaktykę czerniaka. Jednak najbardziej zagrożone wystąpieniem raków skóry i czerniaka są osoby po 50-60 roku życia.
      Źródło: American Academy of Dermatology; Melanoma: who gets, causes https://www.aad.org/dermatology-a-to-z/diseases-and-treatments/m---p/melanoma/who-gets-causes data 06.07.2015
    • Profilaktyka to podstawa, a wykrycie choroby na wczesnym etapie ma kluczowe znaczenie dla jej przebiegu i rokowań. Osoby, u których wycięcie czerniaka nastąpiło we wczesnym stadium choroby, mają 90% szans na przeżycie bez wznowienia choroby w okresie 5 lat.
    • Postęp w leczeniu czerniaków jest związany głównie ze zwiększeniem odsetka czerniaków usuwanych we wczesnych stadiach zaawansowania oraz dzięki nowym lekom i nowoczesnej immunoterapii w przypadkach bardziej zaawansowanych.
    • Szacuje się, że wśród osób spokrewnionych z chorym (rodzic, brat, siostra) ryzyko zachorowania na czerniaka wzrasta nawet o 15% w stosunku do reszty społeczeństwa nieobciążonej genetycznie.
    • U kobiet czerniak najczęściej pojawia się w lokalizacji kończynowej, a u mężczyzn częściej na skórze tułowia. W grupie chorych w wieku powyżej 65 lat czerniak najczęściej pojawia się u obu płci na twarzy.

    W przypadku wystąpienia któregoś z wymienionych objawów, należy umówić się na wizytę do lekarza pierwszego kontaktu lub do specjalisty.

    Szymon Chrostowski: Prezes Fundacji „Wygrajmy Zdrowie” im. prof. Grzegorza Madeja,
    Prezes Polskiej Koalicji Pacjentów Onkologicznych:

    Rak to zawsze trudny temat. Ponieważ jest zjawiskiem trudnym, nieprzyjemnym, przez zdrowych często jest omijany „szerokim łukiem”, dla samych zaś chorych to doświadczenie graniczne i traumatyczne. Choroba obustronnie wpływa na relacje chorych

    Na szczęście coraz więcej i rozsądniej zaczynamy mówić na ten temat, coraz więcej organizujemy inicjatyw i akcji, których celem jest oswojenie z chorobą, uspokojenie emocji i – najważniejsze – zachęta do profilaktyki. Zarówno my, stowarzyszenia i organizacje pacjentów, jak i niezależne podmioty, samorządy czy pojedynczy ludzie zabiegamy o równe traktowanie pacjentów i ich wielopłaszczyznową integrację z otoczeniem. Zachęcam wszystkich: mówmy o raku, po to, żeby redukować poziom lęku, dawać nadzieję, ale też budować świadomość, że to co przeżywają pacjenci, jest normalne.

    Szymon Chrostowski

    Kobiety o raku

    Zdecydowanie bardziej obawiają się raka, a choroby serca uważają raczej
    za przypadłość typową dla mężczyzn. Wierzą w profilaktykę
    i zdrowy styl życia. Po prostu chcą być zdrowe. 1 [1] dane pochodzą z badania „Świadomość zdrowotna Polaków” zrealizowanego przez Instytut Millward Brown S.A.
    na zlecenie Nationale-Nederlanden techniką CATI w kwietniu 2015 r.Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej
    próbie Polaków w wieku od 20-55 lat.

    76%

    Rak

    Polki najczęściej obawiają się raka. Prawie ¾ Polek uważa te choroby za główną przyczynę śmierci kobiet. Znacznie mniej pań obawia się zawału. Tymczasem 1/3 kobiet umiera właśnie na choroby układu krążenia!
    Kobiety częściej zgadzają się ze stwierdzeniem, że można
    zapobiegać lub ograniczyć
    ryzyko chorób układu krążenia
    i nowotworów.
    Ich zdaniem najlepszymi sposobami na to są
    właściwa dieta połączona z aktywnością fizyczną.

    Mężczyźni o raku

    Zdaniem Polaków mężczyźni najczęściej umierają na zawał serca (53%) oraz raka (47%). Bardziej jednak obawiają się raka (41% vs choroby serca – 16%). Wśród negatywnych konsekwencji poważnych chorób wymieniają przede wszystkim bycie zależnym od innych (60%), długotrwałą niezdolność do pracy (52%) oraz ograniczenie sprawności i aktywności (52%). 2

    41%

    Rak

    Zdaniem Polaków mężczyźni najczęściej umierają na zawał serca (53%) oraz raka (32%). Bardziej jednak obawiają się raka (41% vs choroby serca – 16%). Wśród negatywnych konsekwencji poważnych chorób wymieniają przede wszystkim bycie zależnym od innych (60%), długotrwałą niezdolność do pracy (52%) oraz ograniczenie sprawności i aktywności (52%).
    Ponad 1/3 mężczyzn uważa, że najlepszym sposobem
    na zmniejszenie ryzyka choroby nowotworowej jest regularne
    i zdrowe odżywianie się.
    Tylko ¼ z nich wskazała
    na badania profilaktyczne.
    Dla porównania, badania wybrała prawie połowa kobiet.

    Jakie czynniki zwiększają ryzyko
    zachorowań na raka według mężczyzn?

    52%

    Palenie papierosów

    39%

    Niezdrowa dieta

    [2] dane pochodzą z badania „Świadomość zdrowotna Polaków” zrealizowanego przez Instytut Millward Brown S.A.
    na zlecenie Nationale-Nederlanden techniką CATI w kwietniu 2015 r. Badanie przeprowadzono na reprezentatywnej
    próbie Polaków w wieku od 20-55 lat.
    dr n.med. Janusz Meder, Prezes Polskiej Unii Onkologii

    Jako społeczeństwo błędnie myślimy, że choroba nowotworowa jest zawsze śmiertelna. A przecież rak to nie wyrok. Wczesne wykrycie nowotworu u pacjenta bardzo często prowadzi do całkowitego wyleczenia a nierzadko nawet z nowotworem wykrytym w stanie zaawansowanym można jeszcze długo żyć, pod warunkiem prowadzenia odpowiedniego kompleksowego leczenia skojarzonego.

    Współczesna onkologia daje dostęp do szerokiego spektrum narzędzi diagnostycznych i terapeutycznych. Potrafimy coraz częściej personalizować(indywidualizować) leczenie w oparciu diagnostykę genetyczną i molekularną, leczyć nowotwory rzadkie i chronić naszych bliskich, gdy ich geny wykazują mutacje mogące prowadzić do powstawania określonych nowotworów. Raka nie należy się bać, należy mu przeciwdziałać i – jeśli się pojawi – aktywnie z nim walczyć.”

    dr n.med. Janusz Meder Andrzej Janek

    Masz wyłączoną obsługę języka JavaScript lub Twoja przeglądarka nie obsługuje tego języka. Jeżeli masz wyłączoną obsługę JavaScript, musisz ją włączyć aby poprawnie wyświetlać tę stronę i móc korzystać z wszystkich jej funkcjonalności.