Powrót

Regularne badania kontrolne - nasze porady

Współczesna opieka zdrowotna daje coraz więcej możliwości na całkowite wyleczenie rozmaitych chorób cywilizacyjnych.

Odpowiednia diagnostyka to szansa na wcześniejsze wykrycie objawów choroby. W wielu przypadkach ma to decydujący wpływ na skuteczność terapii. Systematyczne badania to oznaka odpowiedzialności i rozsądnego podejścia do własnego zdrowia.

Badania

Osiągnięcia medycyny pozwalają nam dziś na szybszą i bardziej skuteczną eliminację chorób. Istotne znaczenie odgrywa jednak wciąż nasza rozsądna postawa.

Podstawowe badania profilaktyczne należy wykonywać raz w roku. Zalicza się do nich badanie poziomu cukru we krwi, morfologia i ogólne badanie moczu. Warto je uzupełnić o prześwietlenie płuc i USG jamy brzusznej. Po 40 roku życia do rutynowych badań należy dodać kontrolę poziomu cholesterolu (lipidogram). Wszystkie z tych badań pozwalają na ocenę ogólnego stanu zdrowia i funkcjonowania różnych narządów organizmu (np. wątroby i nerek) oraz rozpoznanie ewentualnych chorób i stanów zapalnych.

Podejrzenie nowotworu lekarz stwierdza zwykle na podstawie objawów zgłoszonych przez pacjenta. Kierowany jest on wówczas na badania obrazowe, które umożliwiają wstępne rozpoznanie. Zalicza się do nich m.in. ultrasonografia (USG), prześwietlenie promieniami rentgenowskimi i tomografia komputerowa. Gdy wykażą one nieprawidłowości, dalsza diagnostyka opiera się na biopsji i badaniach histopatologicznych (mikroskopowych). Dodatkowo – bez względu na występowanie objawów – u kobiet profilaktycznie wykonuje się mammografię (prześwietlenie gruczołu piersiowego) i cytologię (badanie przesiewowe w kierunku raka szyjki macicy).

Geny mogą decydować o rozwoju u nas licznych chorób, podatności na infekcje, szansach na zdrowe potomstwo, a nawet reakcji na określone leki (farmakogenomika). W sumie rozróżnia się około 7000 schorzeń o podłożu genetycznym. Jeśli lekarz podejrzewa u nas jedno z nich, może nam zalecić wykonanie badań genetycznych. Taką diagnostykę przeprowadza się także w kierunku dziedzicznie uwarunkowanej skłonności do zachorowania na nowotwory złośliwe. Do badań wykorzystuje się próbkę materiału biologicznego – śliny lub krwi. Można je samodzielnie pobrać w domu i dostarczyć do odpowiedniego laboratorium.

Kontrolne badania serca mają na celu ocenę prawidłowej pracy mięśnia sercowego i tętnic wieńcowych. W przypadku wystąpienia niepokojących objawów (np. ból w klatce piersiowej) może skierować nas na nie lekarz, natomiast po 40-50 roku życia warto im poddawać się profilaktycznie. Do najbardziej popularnych badań kardiologicznych zalicza się EKG, echokardiografię, badania dopplerowskie czy rezonans magnetyczny. W zależności od rodzaju zastosowanego sprzętu mają one różne funkcje – m.in. ocenę budowy serca i przepływu krwi czy określenie rytmu pracy mięśnia sercowego.

Dla kobiet

W kalendarzu zdrowia kobiety 30+ powinny obowiązkowo znaleźć się takie badania, jak:

  • Morfologia i OB – raz na rok
  • Prześwietlenie płuc (Rtg) – raz na 1-2 lata
  • Badanie moczu – raz na rok
  • Pomiar ciśnienia tętniczego – raz na rok
  • Oznaczenie stężenie glukozy we krwi – raz na rok
  • Badanie poziomu elektrolitów – raz na 3 lata
  • Lipidogram – raz na 2-3 lata
  • Cytologia – raz na rok
  • Mammografia – raz na 2 lata
  • USG sutków – raz na 2 lata
  • USG jamy brzusznej – raz na 5 lat
  • EKG – raz na 10 lat
  • Kontrola okulistyczna wzroku – raz na 3-5 lat
  • Badanie stomatologiczne – raz na pół roku

Oprócz badań specjalistycznych istotną rolę odgrywa samobadanie. W przypadku kobiet dotyczy to przede wszystkim piersi. Należy je przeprowadzać raz w miesiącu – pomiędzy szóstym a dziewiątym dniem cyklu.

  • W pierwszej kolejności podnosimy ręce do góry i obserwujemy, czy piersi nie zmieniły swojej wielkości oraz koloru skóry i brodawek.
  • Taką samą obserwację przeprowadzamy z opuszczonymi rękami.
  • Następnie lewą rękę kładziemy z tyłu głowy, a prawą na lewej piersi.
  • Wykonujemy koliste ruchy trzema środkowymi palcami, aby sprawdzić, czy nie wyczuwamy żadnych zgrubień lub guzków.
  • Tak samo kontrolujemy drugą pierś.
  • Samobadanie warto wykonać pod prysznicem, gdy skóra jest namydlona i łatwo możemy przesuwać po niej dłonią.   

 

 

Dla mężczyzn

W kalendarzu zdrowia mężczyzny 30+ powinny obowiązkowo znaleźć się takie badania, jak:
  • Morfologia i OB – raz na rok
  • Prześwietlenie płuc (Rtg) – raz na 1-2 lata
  • Badanie moczu – raz na rok
  • Pomiar ciśnienia tętniczego – raz na rok
  • Oznaczenie stężenie glukozy we krwi – raz na rok
  • Badanie poziomu elektrolitów – raz na 3 lata
  • Lipidogram – raz na 2-3 lata
  • Badanie jąder przez lekarza – raz na 2-3 lata
  • EKG – raz na 10 lat
  • Kontrola okulistyczna wzroku – raz na 3-5 lat
  • Badanie stomatologiczne – raz na pół roku

Oprócz badań specjalistycznych istotną rolę odgrywa samobadanie. W przypadku mężczyzn dotyczy to przede wszystkim jąder. Warto je przeprowadzić raz w miesiącu – najlepiej tuż po kąpieli, gdy mięśnie są rozluźnione.

  • W pierwszej kolejności sprawdzamy, czy na jądrach nie pojawił się obrzęk lub czy któreś z nich nie uległo nadmiernemu powiększeniu.
  • Następnie przejeżdżamy palcem fragment po fragmencie, aby wykluczyć wystąpienie ewentualnych zgrubień, stwardnień lub guzków.
  • Na końcu delikatnie uciskamy jądra, aby ocenić ich prawidłową miękkość i gładkość.