Przejdź do treści

Jak zrezygnować z IKE? Wypłata środków i zasady rezygnacji

Emerytura

Jak zrezygnować z IKE? Sprawdź zasady wypłaty środków, różnice między zwrotem a wypłatą oraz konsekwencje podatkowe wcześniejszego zamknięcia konta.

Materiał marketingowy

Rezygnacja z IKE oznacza zwrot środków przed osiągnięciem uprawnień emerytalnych i zawsze wiąże się z utratą ulgi podatkowej. Oznacza to, że od wypracowanego zysku trzeba odprowadzić 19% podatku (Korzyści podatkowe mogą zależeć od indywidualnej sytuacji podatnika. W sprawach podatkowych skonsultuj się z doradcą podatkowym.). Oszczędzający może wybrać zwrot całkowity, który kończy umowę i zamyka konto. Może wybrać też zwrot częściowy, pozwalający kontynuować oszczędzanie na tym samym rachunku. Pieniądze wracają na konto zwykle w ciągu kilkunastu do trzydziestu dni od złożenia wniosku, w zależności od wybranej opcji. 

Zanim złożysz wniosek o zamknięcie konta, warto przyjrzeć się temu, jak wygląda cała procedura, jakie masz opcje wypłaty i czego możesz się spodziewać ze strony Urzędu Skarbowego. Poniżej krok po kroku wyjaśniamy, jak przebiega rezygnacja z IKE i na co zwrócić uwagę, aby podjąć decyzję świadomie. 

Kiedy wypłacisz środki z IKE bez podatku?

Zgodnie z zasadami dotyczącymi IKE, wypłata bez podatku od dochodów kapitałowych jest możliwa dopiero po ukończeniu 60 lat, a w przypadku osób, które nabyły uprawnienia emerytalne wcześniej – już po 55. roku życia. Sam wiek to jednak tylko jeden z warunków, ponieważ trzeba go spełnić łącznie z jednym z 2 wymogów regularności wpłat (Źródło: Podstawa prawna: ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. z późn. zm.): 

  • Wpłaty w co najmniej 5 latach kalendarzowych: środki muszą pochodzić z wpłat dokonywanych w minimum pięciu różnych latach, niekoniecznie następujących po sobie. 

  • Alternatywny warunek 5-letni: ponad połowa wartości wpłat musi zostać wniesiona co najmniej pięć lat przed złożeniem wniosku o wypłatę. 

  • Wyjątki dla starszych roczników: osoby urodzone do 31 grudnia 1945 roku mają wymagany okres skrócony do 3 lat, a urodzone między 1 stycznia 1946 a 31 grudnia 1948 roku – do 4 lat. 

Aby zrealizować wypłatę, należy podać instytucji finansowej dane Urzędu Skarbowego właściwego dla oszczędzającego, a osoby, które nie ukończyły jeszcze 60 roku życia, dodatkowo powinny przedstawić decyzję organu rentowego o przyznaniu emerytury.  

Warto pamiętać, że po dokonaniu wypłaty – jednorazowej lub pierwszej raty – nie da się już założyć kolejnego IKE z prawem do tej samej ulgi podatkowej, ponieważ zwolnienie przysługuje tylko raz. Szerzej o warunkach wypłat i zwrotów, w tym o konsekwencjach podatkowych wcześniejszego wycofania środków, piszemy na stronie o zarządzaniu kontem IKE i IKZE.

Różnica między wypłatą a zwrotem z IKE

Różnica między wypłatą a zwrotem z IKE sprowadza się do dwóch rzeczy: momentu, w jakim sięgasz po pieniądze, oraz skutków podatkowych tej decyzji. Wypłata to sięgnięcie po środki po spełnieniu ustawowych warunków wieku i okresu wpłat, natomiast zwrot to wycofanie pieniędzy przed ich spełnieniem. 

Rodzaj operacji 

Kiedy następuje 

Skutek podatkowy 

Wypłata 

Po ukończeniu 60 lat (lub 55 lat z uprawnieniami emerytalnymi) i spełnieniu warunku wpłat 

Brak 19% podatku  

Zwrot częściowy lub całkowity 

W dowolnym momencie, przed spełnieniem warunków wypłaty 

19% podatku od wypracowanego zysku 

Wypłata transferowa 

Przeniesienie środków do innej instytucji lub programu emerytalnego 

Brak podatku, kontynuacja ulgi 

Wypłata transferowa jest osobną kategorią – nie oznacza wycofania pieniędzy z systemu emerytalnego, a jedynie ich przeniesienie środków między IKE, na przykład do rachunku prowadzonego przez inną instytucję finansową lub do pracowniczego programu emerytalnego. Dzięki temu oszczędzający nie traci ulgi podatkowej ani historii wpłat, mimo że zmienia miejsce prowadzenia rachunku. 

Wypłata z IKE – krok po kroku

Pierwszym krokiem jest zawsze kontakt z instytucją prowadzącą konto – bankiem, zakładem ubezpieczeń, domem maklerskim lub funduszem inwestycyjnym – i ustalenie, jaką formę wniosku ona przewiduje.  

Standardowa wypłata z IKE rusza w momencie, gdy oszczędzający spełnia warunki wieku i okresu wpłat, i składa odpowiedni wniosek w instytucji prowadzącej rachunek. Cała procedura jest stosunkowo prosta i przebiega w kilku etapach.

  1. 1.

    Zgłoszenie się do instytucji prowadzącej IKE i podanie danych identyfikujących właściwy dla siebie Urząd Skarbowy. 

  1. 1.

    Jeśli nie masz jeszcze 60 lat, przedstawienie decyzji organu rentowego o przyznaniu prawa do emerytury. 

  1. 1.

    Wybór formy wypłaty – jednorazowej lub w ratach, zgodnie z preferencjami oszczędzającego. 

  1. 1.

    Otrzymanie pierwszej raty lub jednorazowej kwoty w ciągu 14 dni od złożenia wniosku, chyba że pisemnie wskazano inny, późniejszy termin. 

  1. 1.

    Utrata prawa do ponownego założenia IKE z tą samą ulgą podatkową oraz – w przypadku wypłaty ratalnej – zakaz dalszych wpłat na to konto. 

Warto podkreślić, że wypłata środków z IKE dokonana zgodnie z powyższymi zasadami jest całkowicie zwolniona z podatku od zysków kapitałowych, a instytucja finansowa nie wymaga od oszczędzającego żadnych dodatkowych rozliczeń podatkowych. Wszystko odbywa się automatycznie po stronie podmiotu prowadzącego rachunek (Korzyści podatkowe mogą zależeć od indywidualnej sytuacji podatnika. W sprawach podatkowych skonsultuj się z doradcą podatkowym.). 

Elementem, o którym często się zapomina, jest opłata za wcześniejsze zamknięcie rachunku. Jeżeli likwidacja następuje w ciągu pierwszych 12 miesięcy od otwarcia konta, a umowa przewiduje taką możliwość, instytucja finansowa może potrącić dodatkową opłatę bezpośrednio z wypłacanej kwoty.  

Zwrot środków nie zamyka jednak drogi do ponownego oszczędzania – nowe konto można otworzyć praktycznie od razu. Trzeba jednak sprawdzić, w jakim stopniu wykorzystano już roczny limit wpłat, bo jest on przypisany do osoby, a nie do konkretnego rachunku. 

Co istotne, gdy mówimy o powiązaniu zwrotu środków z IKE a PIT, oszczędzający nie musi samodzielnie rozliczać podatku. Obowiązek jego obliczenia, pobrania i przekazania do Urzędu Skarbowego leży po stronie instytucji finansowej prowadzącej konto. Nie trzeba więc składać żadnej odrębnej deklaracji podatkowej z tego tytułu, w przeciwieństwie do niektórych innych produktów emerytalnych.  

Przykład: jeśli na koncie IKE zgromadzono 25 000 zł, z czego suma wszystkich wpłat wyniosła 20 000 zł, to zysk wynosi 5 000 zł. Podatek w wysokości 19% od tej różnicy to 950 zł, a pozostałą kwotę oszczędzający otrzymuje na swój rachunek. Gdy wartość środków jest niższa od sumy wpłat, czyli inwestycja przyniosła stratę, podatku po prostu nie ma. Takiej straty nie można odliczyć od zysków z innych inwestycji, np. z giełdy. 

Materiał marketingowy. Indywidualne Konto Emerytalne (IKE) jest dostępne w Nationale-Nederlanden Dobrowolnym Funduszu Emerytalnym (DFE). Więcej informacji na temat tego produktu znajdziesz na tej stronie.  

Szczegółowe informacje w zakresie trybu oraz warunków zawarcia i rozwiązania umowy o prowadzenie IKE znajdują się w Statucie Nationale-Nederlanden DFE dostępnym na nn.pl. Wynik funduszu Nationale-Nederlanden DFE zależy od sytuacji na rynkach finansowych oraz decyzji inwestycyjnych. Musisz liczyć się z ryzykiem, że wartość Twoich oszczędności może się zmienić. To znaczy, że możesz stracić część lub całość kapitału. Nie gwarantujemy, że Nationale-Nederlanden DFE osiągnie swój cel inwestycyjny oraz powtórzy wyniki, które wypracował w przeszłości.