Czy IKZE jest bezpieczne? Co to jest i jak działa

IKZE to indywidualne konto przeznaczone do długoterminowego oszczędzania na emeryturę. Funkcjonuje w ramach III filaru i stanowi uzupełnienie świadczeń wypłacanych przez ZUS. Jego główną zaletą jest możliwość korzystania z ulg podatkowych podczas gromadzenia oszczędności. 

Środki mogą zostać przekazane wskazanym osobom po śmierci właściciela. Oszczędności w IKE i IKZE nie podlegają podatkowi od spadków i darowizn. W przypadku IKZE wypłaty dla beneficjentów są co do zasady objęte 10% zryczałtowanym podatkiem dochodowym, chyba że opodatkowanie zostanie odroczone poprzez uprawniony transfer środków. Konto można założyć po ukończeniu 16. roku życia (podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego). Szczegółowe informacje znajdziesz w ofercie IKZE Nationale-Nederlanden.  

Główne cechy IKZE: 

• środki stanowią prywatną własność właściciela konta, 

• kapitał podlega dziedziczeniu, 

• poziom ryzyka zależy od rodzaju inwestycji, 

• zbyt zachowawcza strategia może nie pokonać inflacji, 

• depozyty bankowe i aktywa funduszy podlegają odrębnym mechanizmom ochrony. 

IKZE prowadzone jest przez wybraną instytucję finansową, która inwestuje wpłacane środki zgodnie z wybraną strategią. Wpłat można dokonywać w dowolnych terminach i kwotach, z zachowaniem rocznego limitu ustawowego. 

Każda wpłata na IKZE pozwala obniżyć podstawę opodatkowania w rocznym PIT. Dzięki temu oszczędzający otrzymuje bieżącą korzyść podatkową, a jednocześnie buduje kapitał emerytalny (Możliwość i wysokość odliczenia zależą od indywidualnej sytuacji podatnika.). 

Niewykorzystany limit wpłat nie przechodzi na kolejne lata. Dlatego regularne wpłacanie środków pozwala w pełni wykorzystać dostępne preferencje podatkowe. Więcej informacji znajdziesz w artykule o tym, dlaczego warto oszczędzać w IKE i IKZE. 

Bezpieczeństwo IKZE należy rozpatrywać w dwóch aspektach: prawnym i inwestycyjnym. Z prawnego punktu widzenia środki są prywatną własnością oszczędzającego i podlegają dziedziczeniu. Nie są to środki publiczne zarządzane przez państwo. 

Na bezpieczeństwo wpływa również sposób inwestowania pieniędzy. W zależności od wybranego rozwiązania wartość konta może rosnąć lub okresowo spadać.  

Choć wartość IKZE wiąże się z ryzykiem inwestycyjnym, poziom ryzyka można dopasować do własnych preferencji, wybierając rodzaj rachunku. Więcej informacji znajdziesz w poradniku o IKZE, wypłacie i oszczędzaniu. 

Wybór instytucji prowadzącej IKZE wpływa głównie na poziom ryzyka i potencjalną stopę zwrotu. 

• Bank – niskie ryzyko i większa przewidywalność wyników. 

• TFI – umiarkowane lub wysokie ryzyko zależnie od funduszu. 

• Dom maklerski – samodzielne inwestowanie i elastyczność. 

• Zakład ubezpieczeń – połączenie inwestowania i ochrony ubezpieczeniowej. 

• DFE – rozwiązanie emerytalne o umiarkowanym poziomie ryzyka. 

Osoby ceniące stabilność mogą rozważyć IKZE prowadzone przez bank ze względu na niższy poziom ryzyka i większą przewidywalność wyników w porównaniu z rozwiązaniami o wyższej ekspozycji na ryzyko rynkowe. Dłuższy horyzont inwestycyjny sprzyja natomiast funduszom inwestycyjnym i rachunkom maklerskim. Szczegółowe porównanie znajdziesz w artykule o różnicach między IKZE w DFE i TFI. 

Wypłata z IKZE na preferencyjnych zasadach jest możliwa po ukończeniu 65. roku życia i dokonywaniu wpłat przez co najmniej pięć lat kalendarzowych (podstawa prawna: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego). W takim przypadku od całej zgromadzonej kwoty pobierany jest zryczałtowany podatek w wysokości 10% (Korzyści podatkowe mogą zależeć od indywidualnej sytuacji podatnika.). 

Środki można wypłacić jednorazowo lub w ratach; przepisy nie określają minimalnego okresu wypłaty ratalnej. Szczegółowe zasady (liczba i harmonogram rat) wynikają z oferty i umowy z instytucją prowadzącą IKZE.

Wcześniejsze wycofanie środków jest traktowane jako zwrot. Oznacza likwidację konta oraz konieczność samodzielnego rozliczenia otrzymanej kwoty w rocznym PIT według skali podatkowej. Z tego powodu wcześniejszy zwrot jest zwykle mniej korzystny niż standardowa wypłata po spełnieniu warunków ustawowych.