Kiedy można zostawić dziecko samo w domu?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pozostawienie dziecka do lat 7 bez opieki może zostać uznane za wykroczenie, które jest zagrożone karą grzywny bądź nagany. Zasady te pozostawiają jednak spore pole do interpretacji, dlatego warto przyjrzeć się im bliżej.

Pozostawienie dziecka bez opieki - co na to prawo?
Ze względu na pracę bądź inne obowiązki, rodzice nie zawsze mogą zapewnić pełnowymiarową opiekę swoim dzieciom. W korzystnej pozycji znajdują się Ci, którzy mają możliwość poproszenia o pomoc rodzinę bądź bliskich. W przeciwnym wypadku konieczne jest skorzystanie z usług niani. O tym jak i kiedy ją zatrudnić, pisaliśmy w artykule: Jak znaleźć dobrą nianię?

Czy jednak zawsze jest ona potrzebna? Ile lat może mieć dziecko, by zostało samo w domu? Art. 106 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń brzmi następująco: „kto, mając obowiązek opieki lub nadzoru nad małoletnim do lat 7 albo nad inną osobą niezdolną rozpoznać lub obronić się przed niebezpieczeństwem, dopuszcza do jej przebywania w okolicznościach niebezpiecznych dla zdrowia człowieka, podlega karze grzywny albo karze nagany.”.

Przedstawiony czyn zabroniony jest zazwyczaj oceniany indywidualnie. Trudno bowiem jednoznacznie stwierdzić, czym jest okoliczność niebezpieczna dla zdrowia człowieka. Teoretycznie, pozostawienie dziecka w domu nie musi zostać zakwalifikowane w ten sposób, chyba że w trakcie nieobecności rodzica doszło do groźnych zdarzeń. Ich charakter może być jednak wszelaki –  za niebezpieczną okoliczność wskazuje się chociażby dostęp do kuchenki gazowej.

Kiedy więc dzieci mogą zostać same w domu?
Zgodnie z przepisami, jest to możliwe wówczas, gdy ukończą one 7. rok życia. Eksperci wskazują jednak na graniczny wiek wynoszący 10, a nawet 13 lat. Warto nadmienić jeszcze, że w przypadku osób niepełnosprawnych, rozgraniczenie wieku nie obowiązuje.

Kiedy dziecko może zostać samo w domu?
Wiele zależy od samego dziecka i jego dojrzałości emocjonalnej. Niektóre pociechy szybciej stają się odpowiedzialne, dzięki czemu rodzic wie, że może na nich polegać. Nawet wtedy jednak konieczne jest przedsięwzięcie odpowiednich przygotowań, dzięki którym pociecha będzie mogła czuć się bezpiecznie we własnym domu.

Oczywiście nikt nie dopuszcza do siebie myślenia, że może coś się stać. Niemniej, w razie jakichkolwiek zdarzeń, niezwykle pomocna okaże się odpowiednia polisa. Ubezpieczenie dziecka 24h gwarantuje jego ochronę nie tylko na terenie szkoły, ale również poza nim – w trakcie powrotu czy też podczas przebywania w domu bądź na podwórku.

Jak się przygotować do pozostawienia dziecka samego w domu?
Choć może zabrzmieć to nieco trywialnie, najważniejsza w takiej sytuacji wydaje się szczera rozmowa rodzica z dzieckiem. Należy mu wyjaśnić, na jak długo pozostanie samo i nakreślić wyraźne granice – dziecko powinno wiedzieć, co może, a czego mu nie wolno. Trzeba uczulić je także na kontakt z nieznajomymi. Nie powinno otwierać drzwi żadnej osobie, której nie zna. Choć może się wydawać, że dziecko rozumie przekazywane mu wiadomości, należy upewnić się, czy rzeczywiście wszystko jest dla niego zrozumiałe. Lepiej jest powtórzyć się kilkukrotnie.

To oczywiście nie wszystko. Dla bezpieczeństwa, warto zamknąć wszystkie szafy czy też półki, w których mogą znajdować się niebezpieczne przedmioty. Dobrze jest również zawczasu wytłumaczyć mu, jak korzystać z telefonu, choć w tym temacie świadomość dzieci jest często znacząco wyższa, niż rodziców.

Poza możliwością skorzystania z telefonu, warto wytłumaczyć dziecku, że w razie jakichkolwiek zagrożeń może zgłosić się o pomoc do sąsiadów. Na koniec, gdy rodzic szykuje się już do wyjścia, należy jeszcze raz wszystko powtórzyć i upewnić się, że pociecha rozumie i jest świadoma zaistniałej sytuacji.

Jak zadbać o bezpieczeństwo dziecka?
W przypadku pozostawiania dziecka samego w domu, lepiej dmuchać na zimne i wziąć pod uwagę wszystkie, nawet najdrobniejsze szczegóły. Poza rozmową z pociechą, konieczne okaże się zabezpieczenie wszystkich potencjalnie groźnych przedmiotów. Mowa tutaj między innymi o nożach, naczyniach, kuchenkach gazowych czy też zapalniczkach i zapałkach. Do tego dochodzą również lekarstwa.

Dobrym rozwiązaniem okaże się również specjalna funkcja na telefonie dziecka, zwana alarmem SOS. Po jej uaktywnieniu, rodzic jest informowany o ewentualnym zagrożeniu. W ten sam sposób działają smartwatche dla dzieci. Warto więc zainteresować się tego typu urządzeniami.

Przemyśleć należy również wykupienie specjalnego ubezpieczenia dziecka 24h/7. Gwarantuje kompleksową ochronę, niezależnie od miejsca przebywania pociechy. W razie jakichkolwiek zdarzeń (złamań, skręceń, oparzeń etc.), szybka wypłata pieniędzy pomoże w powrocie do zdrowia.

Kiedy dziecko może wracać samo ze szkoły?
Samodzielny powrót dziecka ze szkoły często jest konieczny – wpływ na to ma przede wszystkim praca rodziców, którzy nie zawsze są w stanie odebrać swoją pociechę z placówki. Kwestia minimalnego wieku dziecka w tej sprawie nie jest jednak jednoznaczna. Wiele zależy bowiem od tego, gdzie położona jest szkoła – mowa tu zarówno o odległości od domu, jak i o drodze, jaką dziecko musi pokonać.

W przypadku, gdy na trasie znajduje się jezdnia, należy wziąć pod uwagę Prawo o ruchu drogowym, które mówi, że dzieci do lat 7 mogą korzystać z drogi (także z chodników i przejść dla pieszych) wyłącznie pod opieką osoby, która ukończyła co najmniej 10 lat. Wyjątkiem są sytuacje, w których szkołą znajduje się na tym samym osiedlu, a drogi wokół niej są oznaczone jako „strefy zamieszkania” lub „drogi wyłącznie dla pieszych”. Warto jednocześnie porozmawiać z dzieckiem o zasadach ruchu drogowego, więcej informacji na ten temat można znaleźć w artykule: Jak dbać o nasze bezpieczeństwo na drodze.

Oczywiście wiele zależy również od dojrzałości dziecka. Nawet po skończeniu 7. roku życia może nie być ono w stanie samodzielnie wracać ze szkoły do domu. 

Dziecko samo w domu – o czym pamiętać?

  • Zgodnie z prawem nie można pozostawić bez opieki dziecka poniżej 7 roku życia, nawet jeśli ma jedynie zostać samo w domu.
  • Dzieci do lat 7 mogą korzystać z wyłącznie pod opieką osoby, która ukończyła co najmniej 10 lat.
  • Warto porozmawiać z dzieckiem i uświadamiać je w kwestii bezpieczeństwa.
  • Wiek nie może stanowić jedynego kryterium, należy także zwrócić uwagę na dojrzałość emocjonalną dziecka.
Tagi:
Zespół Nationale-Nederlanden 01.01.2020