IKZE i IKE a odliczenie od podatku - kiedy przysługuje ulga podatkowa?

W IKZE ulgę podatkową poczujemy od razu – wpłaty na IKZE z danego roku kalendarzowego odliczymy w PIT od podstawy opodatkowania. W IKE ulga ma miejsce na koniec oszczędzania – wypłacając środki posiadacze kont są zwolnieni z podatku Belki.

IKE, czyli Indywidualne Konto Emerytalne, oraz IKZE, czyli Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego, to produkty, które pozwalają na gromadzenie dodatkowych oszczędności emerytalnych. IKE i IKZE oferują korzyści podatkowe, które mają zachęcić do budowania poduszki finansowej na jesień życia. Wyjaśniamy jak skorzystać z ulg podatkowych.

Ulga podatkowa w IKE – czy wpłaty na IKE można odliczyć o podatku?      

Kapitał gromadzony w ramach IKE jest zwolniony z podatku od zysków kapitałowych, czyli tzw. podatku Belki. Warunkiem jest spełnienie ustawowych kryteriów przy wypłacie. By skorzystać ze zwolnienia posiadacz IKE może wypłacić środki po ukończeniu 60. roku życia lub nabyciu uprawnień emerytalnych i ukończeniu 55 roku życia. Dodatkowym warunkiem jest dokonywanie wpłat na IKE co najmniej w 5 dowolnych latach kalendarzowych albo dokonanie ponad połowy wartości wpłat nie później niż na 5 lat przed dniem wniosku o dokonanie wypłaty.

Jeśli spełnimy powyższe wymogi, możemy korzystać z preferencji podatkowych IKE. Posiadacz konta IKE wypłaca całość  bieżącej wartości środków zgromadzonych na koncie, łącznie z całością zysku wypracowanego przez fundusz (jeśli taki zysk udało się wypracować), bez pomniejszenia go o podatek (obecna stawka to 19%). 

Kiedy pieniądze z IKE można wypłacić bez podatku?

Gdy posiadacz IKE dokonuje wypłaty a nie spełnia powyższych kryteriów wypłata następuje w formie tzw. zwrotu. W tej sytuacji z wycofywanych środków (bieżąca wartość odprowadzonych wpłat) potrącany jest podatek od zysków kapitałowych, naliczany od zysku wypracowanego przez fundusz. 

Zobacz też: Jak jest obliczany podatek Belki?

Ulga podatkowa w IKZE – odliczenie wpłat na IKZE od podatku           

W IKZE z ulgi podatkowej możemy skorzystać już na początku oszczędzania. Wpłaty na IKZE z danego roku kalendarzowego możemy odliczyć od podstawy opodatkowania w rocznym PIT. Innymi słowy, to co odłożyliśmy w ramach IKZE odpisujemy od kwoty, która jest podstawą do naliczenia podatku. Przypominamy, że zgodnie z ustawą o IKE i IKZE, roczne wpłaty na konta nie mogą przekroczyć maksymalnego limitu. Roczna suma wpłat na IKZE nie może przekroczyć 1,2-tności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego – w 2020 r. limit wpłat wynosi 6 272,40 zł. Od 2021 r. dla osób, które prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą ustawa przewiduje wyższy limit – 1,8-krotność przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego.

Ile nominalnie możemy zaoszczędzić na podatku dzięki oszczędzaniu w ramach IKZE? To zależy ile wpłaciliśmy i jaką stawką są opodatkowane nasze dochody. W 2020 r. z tytułu wpłat na IKZE możemy obniżyć podatek nawet o 2007,16 zł (wariant w przypadku maksymalnej kwoty wpłat na IKZE oraz opodatkowania stawką 32% ). W przypadku opodatkowania stawką 17% maksymalna kwota ulgi w 2020 r. wyniesie 1066,30 zł, a stawką liniową 19% wyniesie 1191,57 zł. 

Poniżej pokazujemy jak obliczyć ile wyniesie ulga podatkowa na IKZE – przykład dotyczy osoby o dochodzie miesięcznym 5 tys. zł brutto, znajdującej się w I progu podatkowym. 

 

Sposób obliczenia

Wynik

Roczny dochód

5 tys. zł x 12 miesięcy

60 tys. zł

Wpłaty na IKZE

Wpłata do wysokości rocznego maksymalnego limitu

6 272 zł

Podatek bez IKZE

(60 tys. zł x17%) – 525 zł

9 675 zł

Podatek z IKZE

(60 tys. zł  – 6272) x 17% – 525zł

8 608 zł

Korzyść podatkowa

Podatek bez IKZE – Podatek z IKZE

1 067 zł

 

 W powyższych obliczeniach nie uwzględniono:

  • innych ulg podatkowych (np. ulgi na dzieci) oraz przewidzianych prawem odliczeń, np. składek ZUS,
  • możliwości wspólnego rozliczenia się z małżonkiem.

Jak rozliczyć wpłaty na IKZE w PIT – odliczenie wpłat na IKZE od podatku krok po kroku

Krok 1 – Sumujemy wartość wpłat na IKZE w danym roku kalendarzowym

Krok 2 – Wpisujemy powyższą kwotę do zeznania PIT (w polu przeznaczonym dla ulgi z tytułu wpłat na IKZE)

Krok 3 – Wpłaty na IKZE są odliczane od podatku - obniżą podstawę opodatkowania, a więc bazę do naliczenia PIT za dany rok

Wypłata środków z IKZE a podatek     

IKZE pozwala skorzystać z ulgi podatkowej już w czasie oszczędzania. Należy jednak pamiętać, że w momencie wypłaty kapitału, a więc po ukończeniu 65. roku życia oraz dokonywaniu wpłat przez co najmniej 5 lat kalendarzowych, z wycofywanych środków zostanie pobrany zryczałtowany podatek w wysokości 10%. Jest on naliczany od całości wypłacanego kapitału (bieżąca wartość dokonanych wpłat). Przy wypłacie nie jest naliczany podatek Belki

Zwrot z IKZE a podatek

W sytuacji zwrotu z IKZE, a więc gdy wypłacamy kapitał bez spełnienia powyższych kryteriów, posiadaczowi IKZE jest zwracana całość kapitału zgromadzonego na koncie. Posiadacz IKZE ma obowiązek samodzielnie odprowadzić od zwracanych środków podatek dochodowy – rozlicza zwracaną kwotę w PIT za dany rok (pozycja dochody z innych źródeł). Przy zwrocie podatek Belki nie jest naliczany.


 

Zespół Nationale-Nederlanden 14.07.2020